login

Groen werkt

‘Een groene werkomgeving kan de productiviteit met 15 tot 19 procent verhogen’

Groen in de omgeving is goed voor de gezondheid. Mensen hebben minder mentale en fysieke klachten als ze wonen in een natuurrijke woonomgeving, aldus wetenschappelijk onderzoek. En op kantoor? “Ook daar zijn belangrijke effecten te behalen met de juiste groentoevoeging”, vertelt Jolanda Maas, senior onderzoeker Klinische Psychologie aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. “Planten kunnen de productiviteit van werknemers met 15 tot 19 procent verhogen.”

Werkgeluk betekent voor Maas je prettig voelen in een werkomgeving. Factoren als werkinhoud en de omgang met collega’s en de leidinggevende zijn daarbij van essentieel belang. Net als de werkomgeving. “Een aantrekkelijke omgeving zorgt voor een prettiger gevoel. En daar kan groen flink aan bijdragen.” Al meer dan 10 jaar doet Maas onderzoek naar de relatie tussen groen en gezondheid. Eerst in de woonomgeving en nu steeds vaker werkgerelateerd. Haar conclusies zijn duidelijk: groen werkt.

Flinke besparingen door groen

“Een groene omgeving werkt stressverminderend, roept positieve gevoelens op, zorgt voor betere concentratie, meer creativiteit en hogere productiviteit. Mensen voelen zich lekkerder en hebben minder gezondheidsklachten. Ze gaan dan ook beduidend minder vaak naar de huisarts als een woonomgeving groen is, zo blijkt uit onderzoek. En dat heeft vervolgens ook veel effect op het bedrijfsleven”, vertelt Maas gedreven. “KPMG berekende dat 10 procent meer groen in de woonomgeving van mensen zorgt voor een besparing van 65 miljoen euro aan zorgkosten én maar liefst 330 miljoen euro aan arbeidskosten. Wie gezonder is, meldt zich immers minder vaak ziek.” Er valt dus veel winst te behalen met een groene woonomgeving.

Ontspanning van de hersenen

Hoe het komt dat groen dit sterke effect op mensen heeft? “Daar zijn meerdere verklaringen voor”, vertelt Maas. “Onder andere evolutionair. Positieve gevoelens voor de natuur zitten simpelweg nog in onze genen omdat we vroeger in natuurrijke omgevingen moesten zien te overleven. Maar daarnaast heeft ‘in de natuur zijn’ ook de kenmerken van even helemaal uit je dagelijkse beslommeringen zijn. Natuur fascineert ons bovendien op een makkelijke, niet-belastende manier. We hoeven er niet over na te denken, wat zorgt voor ontspanning van de hersenen.”

Productiever en creatiever   Onderzoek naar groen in de werkomgeving staat nog in de kinderschoenen en is vaak uitgevoerd onder studenten, maar ook hier zijn de resultaten eenduidig. “Werknemers werden in een groene werkomgeving maar liefst 15 tot 19 procent productiever bij respectievelijk een informatieverwerkingstaak en een concentratietaak. Hiernaast bleek uit een studie dat na het plaatsen van planten in de werkomgeving het niveau van gezondheidsklachten met 23 procent omlaag ging. Bovendien heeft groen nog andere effecten zoals bevordering van de luchtkwaliteit en geluiddemping. Het is algemeen bekend dat planten in staat zijn bepaalde chemische stoffen in de lucht af te vangen. Investeren in groen is het dus dubbel en dwars waard.”

Eén plantje al voldoende

Maar hoeveel groen is eigenlijk genoeg voor een ‘groene werkomgeving’? “Dat is nog niet precies bekend, maar er is een studie van TNO uit 2008 waaruit blijkt dat één plantje al voldoende is voor een effect op de creativiteit”, aldus Maas. “In dit onderzoek had ‘één plant’ net zo veel effect op de creativiteit van werknemers als ‘veel planten’. Het aantal uren blootstelling lijkt hierbij belangrijk. Zo blijken medewerkers die fulltime werken meer baat te hebben bij het groen. Net als gestresste medewerkers overigens. Denk er daarom goed over na hoe je groen zou toepassen in de werkomgeving. Welk effect wil je precies bereiken en waar brengen je medewerkers de meeste tijd door? Wordt er veel gewerkt in open ruimtes, zet groen dan in als geluidsdemper. Zitten medewerkers voornamelijk achter een bureau? Dan lijkt een plant op de werkplek een interessante optie.”

Zelf meebrengen

Nederlandse bedrijven zouden volgens Maas absoluut meer kunnen doen aan een groene werkomgeving, maar er is al een voorzichtige trend zichtbaar. “Je ziet steeds meer grotere bedrijven die in het kader van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen investeren in groen binnen en buiten het bedrijf. Dit sluit mooi aan bij de trend die zichtbaar is in andere sectoren. Zo zien steeds meer gemeenten in dat groen meer dan alleen mooi is, vergroenen steeds meer basisscholen hun schoolplein en kiezen steeds meer zorginstellingen ervoor om hun omgeving te vergroenen, hetzij met echt groen, hetzij door het ophangen van natuurafbeeldingen. Want ook dat is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken: echte natuur werkt beter, maar ook een afbeelding kan stressverlagend werken”, vertelt Maas. “Prima ontwikkelingen. Maar er valt nog een wereld te winnen. En daar is niet alleen hr of de facilitaire dienst voor verantwoordelijk. Ook medewerkers zelf kunnen hieraan bijdragen. Bijvoorbeeld door zelf een plant mee te nemen voor op het bureau”.

Meer informatie

Jolanda Maas, senior onderzoeker Klinische Psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, telefoonnummer 06 - 24 21 25 40 of e-mail Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.