login

"Robotisering kan scheepsbouw een economische impuls geven"

Op 1 april jongstleden was minister Henk Kamp van Economische Zaken op bezoek bij het TIMA-project van de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht. Binnen het project wordt gekeken naar de mogelijkheden om robotica in te zetten bij de productie van schepen en scheepsonderdelen. “Dit is een mooi voorbeeld van hoe samenwerking tussen school en bedrijfsleven in de praktijk kan worden gerealiseerd.”

‘Toegepaste Innovaties voor Maritieme Automatisering’ zo luidt de volledige naam van het TIMA-project. “Binnen dit project werken drie metaalbedrijven samen met studenten van het ROC Da Vinci College aan uitdagende, innovatieve opdrachten”, vertelt projectmanager Annewieke Baank. “Het gaat om hele verschillende bedrijven die in het project deelnemen: Valk Welding houdt zich bezig met de automatisering van de lasproductie, scheepswerf Slob bouwt luxe jachten en machinefabriek De Waal is producent van roer- en aandrijfsystemen.” Penvoerder van het project is de Duurzaamheidsfabriek, vertelt ze. “De Duurzaamheidsfabriek is opgezet door het regionale bedrijfsleven, de overheid en het Da Vinci College. Het TIMA-project is één van de projecten die bij de Duurzaamheidsfabriek is ondergebracht. Dat betekent dat wij verantwoordelijk zijn voor de projectcoördinatie en subsidieaanvragen begeleiden.”

Open innovatie

Baank legt uit dat het TIMA-project werkt volgens de principes van ‘open innovatie’, waarbij het motto is dat dat je door samenwerking een flinke stap verder kunt komen. “Als bedrijven zichzelf openstellen en hun kennis delen, versnel je het proces van innovatie.” Dat het TIMA-project erop gericht is om robotica in de scheepsbouw te introduceren, is volgens Bert van Pelt – medeoprichter van de Duurzaamheidsfabriek – zeker niet toevallig. “In de machinebouw en automobielindustrie worden las- en snijwerkzaamheden al vaak door robots gedaan. In de scheepsbouw bestaat nog veel handwerk. De inzet van robots is lastig, omdat het niet om massaproductie gaat, maar vrijwel altijd om enkelstuks maatwerk. Met dit project zijn we de uitdaging aangegaan om te kijken hoe we robotica tóch voor de scheepsbouw kunnen inzetten.”

“Dit project kan de concurrentiepositie van bedrijven in de regio versterken”

Virtual reality

Juist de combinatie van de expertise en ervaring van de bedrijven met de creativiteit en onbevangenheid van een nieuwe generatie studenten, levert volgens Baank mooie resultaten op. “Zo is er in dit project een soort digitale aanwijspen ontwikkeld. Een ervaren lasser kan met die pen op het lasobject aangeven hoe de robot moet lassen. Met een virtual reality bril kan vervolgens worden gecheckt of de robot daadwerkelijk op een goede manier last.” Voor de bedrijven kan deze nieuwe techniek een aantal knelpunten oplossen, meent Van Pelt. “Het is moeilijk om goed opgeleide lassers te vinden en door robotisering ondervang je dat. Bovendien borg je als bedrijf de kennis van je oudere werknemers, omdat die in ‘het geheugen’ van de robot wordt opgeslagen. En als voor oudere werknemers het echte lassen te zwaar wordt, kunnen zij meer ingezet worden op werkvoorbereiding en programmering van de robots. Daarmee is er een grotere kans dat hun baan op termijn behouden blijft.”

Innovatieve technologieën

Directeur Adriaan Broere van Valk Welding is enthousiast over het project. Hij raadt andere metalektrobedrijven dan ook aan vooral te participeren in dergelijke samenwerkingsverbanden tussen school en bedrijfsleven. “Vaak denken we wel na over dit soort innovatieve technologieën, maar komen we er in de praktijk van alledag niet aan toe. Doordat we binnen dit project over een langere tijd met studenten kunnen samenwerken, komt het wél van de grond. Daarnaast zijn de kosten makkelijker te dragen, omdat er meerdere bedrijven participeren. Ook de subsidies die wij van het ministerie van EZ, de provincie en uit Europa krijgen, zijn wat dat betreft een welkome steun in de rug. In een commercieel traject zou je dit niet rendabel kunnen doen. ”Bovendien is het een groot voordeel dat studenten zijn bedrijf leren kennen, stelt Broere. “Ik zeg altijd: die studenten worden of mijn nieuwe klanten of mijn nieuwe werknemers. We hebben nu al twee studenten kunnen scouten, die inmiddels bij ons werkzaam zijn.” De enige hobbel in het traject waren de ingewikkelde subsidietrajecten, zo ervoer Broere: “Ik hoop dat de opvolger van minister Kamp eens goed gaat kijken hoe de subsidieverlening bij dit soort projecten vereenvoudigd kan worden. Dat is echt nodig om bedrijven niet af te schrikken.”tima minster kamp

Reshoring

“Eigenlijk levert een dergelijk project voor alle betrokken partijen alleen maar winst op”, concludeert Baank. “Mede dankzij het TIMA-project heeft de Duurzaamheidsfabriek de status van Field Lab Smart Industry gekregen, hetgeen een aanzuigende werking op nieuwe studenten heeft. Ook voor de studenten zelf heeft het veel voordelen. Ze zijn ontzettend enthousiast dat ze aan een echte opdrachten kunnen werken. Ze krijgen de unieke mogelijkheid om in de keuken van de drie bedrijven te kijken en worden op deze manier enthousiast gemaakt voor het beroep van lasser. En omdat hun opleiding naadloos aansluit bij wat bedrijven momenteel van geschoold personeel verwachten, verhoogt het hun kans op een baan.”

Van Pelt is er heilig van overtuigd dat dergelijke innovatieprojecten niet alleen de concurrentiepositie van de bedrijven in de regio kan versterken, maar een economische impuls kan geven aan de gehele scheepsbouw in Nederland. “De ervaring leert dat robotisering geen banen kost, maar juist meer werkgelegenheid oplevert. Zonder robots zou de laskennis en daarmee de scheepsbouw uit Nederland verdwijnen. De inzet van lasrobots opent de mogelijkheid voor reshoring. Succesvol geautomatiseerd lassen en snijden kan de sleutel zijn om scheepsbouw vanuit China en Oost-Europa weer terug naar Nederland te krijgen. Dat betekent dus méér werk, in plaats van minder. Dat zou toch prachtig zijn?”

Voor meer informatie

Annewieke Baank, projectcoördinator de Duurzaamheidsfabriek, telefoonnummer 06 - 83 56 38 23 of per e-mail Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

 

A+O Contactpersonen

Marloes Jonkman


Deze website maakt gebruik van cookies. Door op onze website te blijven gaat u akkoord met het gebruik van cookies.