Horen, zien, (niet) zwijgen: hoe breng je sociale veiligheid in de praktijk?

Voor A+O-bedrijf Eagle Simrax is sociale veiligheid op de werkvloer geen kwestie van praten, maar van doen. Dat levert niet alleen betrokken medewerkers en minder verloop op, maar draagt ook bij aan betere bedrijfsresultaten. Om andere bedrijven te helpen met sociale veiligheid aan de slag te gaan, heeft A+O een breed aanbod ontwikkeld.

Op 8 september vindt bovendien in Amersfoort een informatief event over dit thema plaats voor bedrijven in de Metalektro. Meld je hier aan en laat je inspireren.

Dwight van de Walle – vice president bij Eagle Simrax

“Voor ons is sociale veiligheid eigenlijk vanzelfsprekend”, zegt Dwight van de Walle, vice president en onder andere verantwoordelijk voor HR bij Eagle Simrax. “Onze werknemers verschillen in achtergrond, cultuur, gender en leeftijd. Maar we moeten samen de klus klaren. Hoe kan dat beter dan in een veilige omgeving waarin iedereen zichzelf kan zijn?”

Convenant opgesteld

“Sociale veiligheid is een beetje een containerbegrip”, vervolgt hij. “Daarom hebben we in 2019 samen met de Ondernemingsraad een convenant opgesteld. Daarin staat helder wat we onder sociale veiligheid verstaan. Er is vastgelegd dat er binnen ons bedrijf absoluut geen plaats is voor pesten, uitsluiten en seksueel grensoverschrijdend gedrag en dat wij als bedrijf hierbij een zero tolerance-beleid voeren. Al onze medewerkers hebben het convenant ondertekend. Ook nieuwe medewerkers doen dat bij hun indiensttreding. Voor medewerkers die zich niet kunnen vinden in dit convenant bij indiensttreding is geen plaats binnen ons bedrijf.”

Het convenant beschrijft ook wat medewerkers kunnen doen als ze met ongewenst gedrag te maken krijgen. “Je kunt terecht bij je leidinggevende, HR of het management. Maar als je dat lastig vindt, kun je je ook rechtstreeks melden bij een externe vertrouwenspersoon of maatschappelijk werker.” In eerste instantie wordt gekeken of het probleem samen kan worden opgelost, vertelt Dwight. “Je moet immers met elkaar verder. Lukt dat niet, dan wordt een procedure gestart. Dat wil je eigenlijk voorkomen, want zo’n procedure kent alleen maar verliezers.”

Regelmatig opfriscursussen

Het blijft dus niet bij afspraken op papier. Als een klacht gegrond wordt verklaard, volgen er sancties. “Er is een commissie die klachten beoordeelt. Die bestaat uit de leidinggevende van een andere afdeling, een OR-lid, een externe vertegenwoordiger en ondergetekende. We brengen de procedure rond sociale veiligheid ook regelmatig onder de aandacht via nieuwsbrieven en mededelingenborden.”

Daarnaast is het de intentie dat alle medewerkers na enige tijd weer een opfriscursus krijgen. Alle medewerkers hebben deze dan ook onlangs weer gehad. Dwight: “We nodigen hiertoe een externe deskundige uit die met kleine groepen binnen een afdeling aan de slag gaat. We bespreken het convenant en leggen stellingen en situaties over ongewenst gedrag voor. Zo leren mensen hierover te praten en zich uit te spreken. De feedback uit deze sessies geeft weer input voor eventuele verbeteringen of aanpassingen en daardoor kunnen we steeds verbeteren.”

Betere bedrijfsprestaties

“Ons convenant vormt de basis”, zegt Dwight. “Maar dat alleen is niet genoeg. Je moet als bedrijf continu bezig zijn met sociale veiligheid. De wereld verandert en wat tien jaar geleden nog werd geaccepteerd, is tegenwoordig misschien niet meer acceptabel.” Dat continue investeren in sociale veiligheid loont, staat voor hem vast. “De beste graadmeter is het aantal klachten. Die doen zich bij ons nauwelijks voor. Bij gesprekken met bijvoorbeeld nieuwe medewerkers horen we vaak dat medewerkers de prettige cultuur waarderen.” Volgens Dwight stimuleert die cultuur ook de dialoog. “Mensen durven zich beter uit te spreken en elkaar feedback te geven. En dat komt de prestaties van ons bedrijf natuurlijk ten goede.”

Aanbod van A+O

“We zien sociale veiligheid als een belangrijke voorwaarde voor duurzame inzetbaarheid en continuïteit in organisaties”, zegt Suze Buizer, projectleider Meerjarenprogramma sociale veiligheid bij A+O. “Daarom hebben we een logisch opgebouwd aanbod ontwikkeld, waarmee organisaties stap voor stap aan de slag kunnen. Het begint met bewustwording: wat betekent sociale veiligheid voor ons en wat vraagt dat van iedereen in de organisatie?” Vervolgens kun je aan de slag met andere trainingen, zoals de dialoogtraining, de omstanderstraining of de managementtraining sociale veiligheid of een combinatie daarvan, vertelt ze. “Zo werk je stap voor stap aan bewustwording én vaardigheden en blijft het onderwerp structureel op de agenda.”

Leidinggevenden kunnen ook gebruikmaken van de Toolbox Sociaal Veilig, waarmee ze zelf laagdrempelig een teamsessie kunnen begeleiden. Suze: “Wie liever zelfstandig aan de slag wil, kan gebruikmaken van de oZone-module over sociale veiligheid. Meer informatie vind je op de pagina over sociale veiligheid op de website van A+O Metalektro. Het aanbod wordt de komende tijd doorontwikkeld.”

Event voor bedrijven in de metalektro

Op 8 september 2026 organiseren de sociale partners in de metalektro in De Flint in Amersfoort bovendien een informatief event met als titel ‘Horen, zien, (niet) zwijgen’. Gastspreker is Mariëtte Hamer, regeringscommissaris voor seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Suze: “De bijeenkomst is de aftrap voor een meerjarenplan sociale veiligheid. De sociale partners ondertekenen dan ook een manifest waarin zij sociale veiligheid als prioriteit benoemen en zich committeren aan een aantrekkelijke en veilige werkomgeving.”

Wil je deelnemen aan het event ‘Horen, zien, (niet) zwijgen’? Dan kun je je hier aanmelden.

Het brede aanbod van A+O over sociale veiligheid vind je via deze link.

Blijf op de hoogte!

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang als eerste nieuws over de sector.